Ludzie

Ziemia Sanocka to przede wszystkim ludzie tworzący jej historię i teraźniejszość. Są wśród nich ludzie o różnej profesji i zasługach dla kraju. Niewątpliwie najwybitniejszą postacią jest Grzegorz z Sanoka – arcybiskup lwowski, sekretarz i spowiednik Władysława Warneńczyka, uczestnik i kronikarz wyprawy warneńskiej 1444 r., po jej tragicznym finale wychowawca synów Jana Hudyaniego, prekursor humanizmu w Polsce, mecenas i protektor m.in. Kallimacha, zdolny administrator. Osoby duchowne to nie tylko wybitne osobistości powiatu, ale znane i szanowane w całym kraju. Jest wśród nich wyniesiony w 2005 r. na ołtarze błogosławiony Zygmunt Gorazdowski ( 1845-1920). Znany głównie ze swojej działalności charytatywnej. Należy też wymienić: Jozafata Kocyłowskiego – ( 1876-1947 )biskupa ordynariusza przemyskiego obrządku greckokatolickiego, zginął z rąk NKWD w 1946 r. i ks. prałata Zdzisława Jastrzębiec – Peszkowskiego – ( 1918 – 2007 )uczestnika kampanii wrześniowej, Kapelana Rodzin Katyńskich i ZHP, Honorowego Obywatela Miasta Sanoka.

Najwybitniejszymi artystami wywodzącymi się z Ziemi Sanockiej byli i są: Zygmunt Kaczkowski (1825-1896) - powieściopisarz, epik życia szlacheckiego, mieszkał i tworzył w powiecie sanockim, akcja jego najsłynniejszych powieści „Olbrachtowi rycerze” i cykl pt. ”Ostatni z Nieczujów” rozgrywa się na Ziemi Sanockiej. Adam Didur (1873 – 1946) wybitny śpiewak, jeden z najlepszych basów w historii Metropolitan Opera, zasłużony pedagog Opery Śląskiej (w Sanoku odbywa się co roku Festiwal Muzyczny jego imienia). Janusz Szuber – (1947 - )poeta, autor m.in. Apokryfy Sanockie, Srebrnopióre ogrody, Biedronka na śniegu i inne , laureat Nagrody Literackiej Fundacji Kultury Polskiej w 1999 r. .Marian Pankowski – ( 1919 - )pisarz – prozaik, szczególnie ceniony we Francji i Belgii, tworzący w języku polskim i francuskim , b.profesor slawistyki na Uniwersytecie Brukselskim, Honorowy Obywatel Miasta Sanoka. Marian Kruczek – ( 1927 – 1983 ) profesor ASP Kraków, malarz i rzeźbiarz, jego kolekcja prac jest ozdobą Muzeum Historycznego w Sanoku oraz Zdzisław Beksiński – ( 1929 - 2005 )prawnuk założycieli Sanockiej Fabryki Autobusów Autosanu, współczesny artysta malarz, największe kolekcje obrazów w Paryżu i Sanoku ( Muzeum Historyczne ).

W sposób szczególny z powiatem sanockim byli związani tacy naukowcy jak: Jan Grodek – syna sanockiego mieszczanina, w XVI wieku 10- krotny rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, fundator pierwszych stypendiów dla studentów pochodzących z Ziemi Sanockiej. Adam Fastnacht – ( 1913 – 1987 ) do dziś najwybitniejszy badacz Ziemi Sanockiej, przez wiele lat kierujący Zakładem Narodowy im. Ossolińskich we Wrocławiu i Julian Krzyżanowski ( 1892 -1976 ) jeden z najwybitniejszych historyków polskiej literatury.

Atmosfera patriotyzmu wszechobecna w powiecie wydała w okresie międzywojennym wybitnych dowódców wojskowych: gen. dyw. Bronisława Prugara – Ketlinga – ( 1891 – 1948 ) absolwenta I LO, legionistę, w kampanii wrześniowej dowódcę 11 Karpackiej Dywizji Piechoty, w kampanii francuskiej dowódcę 2 Dywizji Strzelców Pieszych, internowany w Szwajcarii, gdzie w porozumieniu z rządem szwajcarskim prowadził szeroko zakrojoną edukację wśród swoich żołnierzy, po wojnie wrócił do kraju. Gen. bryg. Kazimierza Tumidajskiego - ( 1897 -1947 ) wieloletniego mieszkańca Sanoka, w kampanii wrześniowej dowódcę III batalionu 2 pułku strzelców podhalańskich, w akcji „Burza” dowódcę Okręgu Lubelskiego AK, aresztowanego wywieziono w głąb Związku Radzieckiego, gdzie zginął w 1946 r. podczas strajku głodowego w wyniku uszkodzenia przełyku przy próbie siłowego dokarmiania przez NKWD.

Najwybitniejszym politykiem wywodzącym się z powiatu sanockiego był: Kazimierz Świtalski – ( 1886 – 1962 ) syn starosty sanockiego, absolwent I LO w Sanoku, legionista, adiutant Józefa Piłsudskiego, premier RP 1929, marszałek Sejmu 1933 – 1935.

© 2012 Starostwo Powiatowe w Sanoku
Projekt i wykonanie: INVENTOR Multimedia (mMyCity)
Starostwo Powiatowe w Sanoku
ul. Rynek 1, 38-500 Sanok, tel.: 13 46 52 900, fax: 13 46 52 988